Emblem
Қазақстан Республикасы
Премьер-Министрінің
ресми ақпараттық ресурсы
Menu
Emblem
Close button

Оқулықтардың сапасы мен әзірленуіне қатысты депутаттық сауал

Сәрсенбі, 09 Желтоқсан 2020, 11:15:06
Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаттары Б. Жұмағұлов, М. Бақтиярұлы, Н. Төреғалиев, Н. Жүсіп, Д. Нөкетаева, А. Қапбарова, А. Нухұлы, А. Әлназарованың 2020 жылғы 05 қарашадағы № 16-13-238 депутаттық сауалына жауап.

Премьер-Министр — Асқар Мамин

Сіздердің оқулықтардың сапасы мен әзірленуіне қатысты депутаттық сауалдарыңызды қарастырып, келесіні хабарлаймын. 

Жаңартылған оқу бағдарламалары 2016 жылдан бастап білім беру процесіне кезең-кезеңімен енгізілуде (2016 жылы – 1, 2017 жылы – 2, 5 және 7, 2018 жылы – 3, 6 және 8, 2019 жылы – 9 және 10, 2020 жылы – 11 сыныптар). 

Үлгілік оқу бағдарламалары бекітілгенге дейін оларды тиісті білім салаларының белгілі ғалымдар, педагог-практиктер бірнеше рет талқылады, көпшіліктің талқылауы және жұртшылықтың қарауы үшін ашық порталға орналастырылды. 

Сондай-ақ білім берудің жаңартылған мазмұнына көшудің бағдарламалары мен кезеңдері 2016 жылғы 31 мамырда Парламент Мәжілісінің Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің «12 жылдық білім беруді енгізу және мектепте оқыту стандарттарын жаңарту жөніндегі жүйелі шаралар туралы» тақырыбындағы отырысында қолдау тапты. 

Бұдан басқа, 2017 жылғы 22 қыркүйекте өткен Парламент Сенатындағы парламенттік тыңдаудың қорытындысы бойынша білім беру мазмұнын жаңартуға қатысты жұмысты жалғастыру бойынша ұсынымдар берілді. 

Білім берудің жаңартылған мазмұны енгізілгенге дейін 2015 жылы 30 пилоттық мектепте оқу бағдарламалары, оның ішінде Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартының талаптарын1 сақтай отырып әзірленген жаңа оқу пәндері бойынша апробация жүргізілді. Барлық тестілеулердің нәтижелері бойынша пилоттық мектептер орташа балдың айтарлықтай прогресіне ие (+38,1 балл), бұл бақылау мектептерінің көрсеткіштерінен екі есе артық (+21,3 балл). 

Оқу бағдарламаларын әзірлеу кезінде пәнаралық, деңгейаралық байланыстар ескерілді, олар барлық оқу пәндерінің интеграциясына, оқушылардың тұтас қабылдауы мен тәрбиесіне ықпал ететін ортақ тақырыптар арқылы іске асырылады. Оқу бағдарламаларының сабақтастығы оқушылардың жас ерекшеліктерін ескереді, мұнда оқу бағдарламасының мазмұны спираль принципі бойынша қарапайымнан күрделіге қарай тігінен де, көлденеңінен де күрделене түседі. 

Келіп түскен ұсыныстар мен ұсынымдарды ескере отырып, оқу бағдарламаларын жетілдіру бойынша жұмыс тұрақты негізде жүргізіледі. 

Сондай-ақ, Парламент Мәжілісінде қаралып жатқан білім беру мәселелері жөніндегі заң жобасы шеңберінде «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабына оқу бағдарламаларының міндетті түрде тәуелсіз сараптамадан өтуі бөлігінде өзгеріс енгізіледі. Сараптамадан өткен оқу бағдарламалары білім беру ұйымдарында сынақтан өткізіледі. 

Мемлекет басшысының 2020 жылғы 27 мамырдағы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің үшінші отырысында берген тапсырмасын орындау мақсатында оқулықтарды әзірлеу сапасын арттыру, оқулықтарға сараптама және сынақ өткізуге қойылатын талаптар жөнінде бірқатар шаралар қабылданды. 

Оқулықтарды дайындау және сараптама өткізу жөніндегі жұмысты ұйымдастыру қағидаларына2 (бұдан әрі – Қағида) оқулықтардың әзірлену сапасына баспалардың жауапкершілігін арттыру, авторлардың міндетті түрде оқудан өту қажеттілігі бөлігінде өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. 

Баспаішілік сараптамаға, материалдың салмағына, сапасына, иллюстрациялар мен оқулықтар форматына қойылатын санитарлық-гигиеналық нормаларды сақтауға қойылатын талаптар арттырылды. 

Сонымен қатар, Қағиданың 76-тармағына сәйкес жүргізілген мониторинг қорытындылары бойынша уәкілетті орган білім беру ұйымдары талап етпеген оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендерді (бұдан әрі – ОӘК) және оқу-әдістемелік құралдарды пайдалануға ұсынылған оқулықтар тізбесінен пысықтау, қайта басып шығару немесе алып тастау жөнінде шешім қабылдайды. Оқулықтарға этномәдени, психолингвистикалық және терминологиялық сараптама жүргізіледі, техникалық және грамматикалық қателерге автоматтандырылған сараптама енгізу, оқулықта елеулі кемшіліктер анықталған жағдайда оны сараптамадан алып тастау жоспарлануда. 

Мемлекеттік білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тәрбиеленушілерін оқулықтармен және оқу-әдістемелік кешендермен қамтамасыз ету қағидаларының3 24-тармағына сәйкес бірінші оқу жылы ішінде полиграфиялық ақау табылған жағдайда оқулық пен ОӘК пайдалану кезінде баспа оларды өз қаражаты есебінен ауыстыруды жүзеге асырады. 

Оқулық авторларын оқыту шеңберінде ғылыми терминологияны қолданудың бірыңғай тәсілін қолдануға ерекше көңіл бөлінеді. 

Бүгінгі күні Мәдениет және спорт министрлігі жанынан терминологиялық жұмыс тобы құрылды, ол латын әліпбиіне көшу кезінде терминологиялық қорды реттеп, терминологиялық ережелерді қалыптастыру бойынша жұмыс жүргізетін болады. Осыған байланысты Білім және ғылым министрлігі (бұдан әрі – Министрлік) оқулықтарды әзірлеу кезінде терминологияны пайдалану бойынша ұсыныстарды пысықтауда. 

Қағидада үздік әлемдік тәжірибені ескере отырып, оқулықтарға сараптама өткізу және оларды іріктеу рәсіміне, сарапшылардың біліктілік деңгейіне қойылатын талаптар қатаңдатылды. Оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендердің ғылыми және педагогикалық сараптамасын сарапшылардың автоматтандырылған деректер базасына енгізілген және конкурстық іріктеуден өткен ғалымдар мен педагогтар қатарынан қалыптастырылатын сараптама комиссиясы жүргізеді. 

Сараптаманы өткізу құпиялылық режиміне ауыстырылды, яғни сараптамаға жіберілетін оқулықтардың авторлары толығымен жасырын болады. Бұл шара сараптаманың объективтілігі мен сарапшылардың бейтараптығын қамтамасыз етуге бағытталған. Сондай-ақ Қағидада оқулықтарды міндетті түрде сынақтан өткізу қарастырылған. 

Жұртшылықтың барлық ескертулері мен ұсыныстары оқулықтарды әзірлеу мен сараптама өткізуді нормативтік қамтамасыз етуді жетілдіру үшін құрылған қоғамдық-сараптамалық ашық алаңда талқыланатын болады. 

Бұдан басқа, «Орта білім беруді жаңғырту» жобасы шеңберінде оқулықтардың сапасын арттыру мақсатында Дүниежүзілік банк қаражаты есебінен әрбір жеке пән бойынша оқулықтарға қойылатын талаптарды жаңарту, оларды бағалау әдістемесі мен критерийлерін жетілдіру көзделген. Екі мың сарапшы мен 40 жаттықтырушыны оқыту жоспарлануда. 

Министрлік 12 жылдық білім беру тұжырымдамасын, мемлекеттік жалпыға міндетті стандартын, 12 жылдық білім берудің үлгілік оқу жоспарлары мен бағдарламаларын әзірлеу жөніндегі жұмыс топтарын құрды. Жұмыс топтарының құрамына ғалымдар, жоғары оқу орындарының оқытушылары, практик-педагогтар, әдіскерлер, Ы. Алтынсарин атындағы ұлттық білім академиясының (бұдан әрі – Ы. Алтынсарин атындағы ҰБА), «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ қызметкерлері, академиялық қоғамдастық өкілдері кірді. 

Қазіргі уақытта Министрлікпен қаржыландыруды ұлғайту және кадрлық әлеуетті күшейту, Ы. Алтынсарин атындағы ҰБА ғылыми қызметкерлерін ынталандыру мәселесі қарастырылуда. Тиісті құжаттар дайындалып, Академияның ұйымдық-құқықтық мәртебесін республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыннан шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорынға өзгерту жөнінде жұмыс жүргізілуде, бұл Ы. Алтынсарин атындағы ҰБА қызметкерлерінің жалақы мөлшерін ұлғайтуға мүмкіндік береді. 

Оқу бағдарламалары мен оқулықтарды жетілдіру жөніндегі жұмыс жалғасатын болады. 

Жалпы, сіздер көтерген мәселелер Үкіметтің ерекше бақылауында. 


Жаңалықтар тізбегі
06 Желтоқсан 2021, 12:13
Асқар Жақыпбаев ҚР АШМ Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің төрағасы болып тағайындалды
05 Желтоқсан 2021, 09:26
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №140
04 Желтоқсан 2021, 12:59
ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин шетелдік инвесторлармен кездесу өткізді
04 Желтоқсан 2021, 11:42
Қазақстанда бесінші апта қатарынан әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдері бағасының нөлдік өсімі тіркелді
03 Желтоқсан 2021, 16:54
Қазақстан СОР26 аясындағы міндеттемелерін уақытылы орындайды — А. Мамин 
03 Желтоқсан 2021, 11:34
Ә. Смайылов екінші Еуразиялық конгреске қатысты
03 Желтоқсан 2021, 08:47
ВАК отырысы: Е. Тоғжанов коронавирустың жаңа штаммының таралуына байланысты бірқатар тапсырма берді
01 Желтоқсан 2021, 16:55
«EXPO 2020 Dubai» көрмесінде Қазақстанның мемлекеттік туы көтерілді
01 Желтоқсан 2021, 16:32
ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин қазақстандықтарды Тұңғыш Президент күнімен құттықтады
30 Қараша 2021, 15:56
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 25 қарашадағы №842 Қаулысы
30 Қараша 2021, 15:52
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 25 қарашадағы №841 Қаулысы
30 Қараша 2021, 15:46
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 24 қарашадағы №839 Қаулысы
30 Қараша 2021, 15:42
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 24 қарашадағы №835 Қаулысы
30 Қараша 2021, 13:02
ҚР Үкіметінің отырысы,30.11.2021
30 Қараша 2021, 12:26
Қазақстанда 12,7 мың жаңа тұрақты жұмыс орнын құрумен 139 жобаны іске қосу жоспарлануда — Б. Атамқұлов
30 Қараша 2021, 10:38
Қазақстанда «Омикрон» КВИ штаммының жаңа нұсқасының пайда болуына байланысты бірқатар шектеулер енгізіледі
30 Қараша 2021, 10:21
2021 жылдың 10 айында ҚР өңдеу өнеркәсібіне салынған инвестициялар 78,6%-ға 1,2 трлн теңгеге дейін өсті 
30 Қараша 2021, 09:37
8 млн-нан астам қазақстандық коронавирусқа қарсы вакцинаны толық алды 
29 Қараша 2021, 14:47
30 қараша күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
29 Қараша 2021, 11:24
А. Мамин Ашхабадта Экономикалық ынтымақтастық ұйымының саммитіне қатысты  
29 Қараша 2021, 10:15
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 24 қарашадағы №834 Қаулысы
28 Қараша 2021, 19:13
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №139
27 Қараша 2021, 19:32
А. Мамин жұмыс сапарымен Маңғыстау облысына барды
27 Қараша 2021, 11:24
Қазақстанда төртінші апта қатарынан әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдері бағасының нөлдік өсімі тіркелді
26 Қараша 2021, 19:05
Ә. Смайылов Қазақстан-Қытай ынтымақтастық комитетінің 10-шы отырысына қатысты
26 Қараша 2021, 15:09
Түркістанда ҚР мен ӨР аймақаралық ынтымақтастығының III форумы өтті
25 Қараша 2021, 18:32
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин ШЫҰ-ға мүше мемлекеттердің Үкімет басшылары кеңесінің 20-отырысын өткізді
25 Қараша 2021, 12:42
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 22 қарашадағы №827 Қаулысы
25 Қараша 2021, 12:38
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 23 қарашадағы №831 Қаулысы
23 Қараша 2021, 19:49
Мемлекет басшысы Премьер-Министр Асқар Маминді қабылдады
23 Қараша 2021, 12:13
ҚР Үкіметінің отырысы, 23.11.2021
23 Қараша 2021, 11:59
Ішкі нарықты жаңа тауарлармен толықтыру мақсатында офтейк-келісімшарттар пайдаланылады — Б. Атамқұлов
23 Қараша 2021, 11:56
Қазақстанда 2021 жылдың жарты жылында тұтынушы құқығының бұзылуы туралы 26 мыңнан астам азаматтың өтініші қаралды
23 Қараша 2021, 10:18
Pfizer вакцинасын 35 мыңнан астам қазақстандық алды — А. Цой
23 Қараша 2021, 10:11
Қазақстанда тұтынушылардың құқығын қорғау жөніндегі омбудсмен институты енгізіледі
23 Қараша 2021, 10:01
2021 жылдың 9 айында реттелетін сатып алудағы жергілікті қамту үлесі 6,4%-ға өсті
23 Қараша 2021, 09:30
Қазақстанда тұмауға қарсы вакциналау 99%-дан асты
22 Қараша 2021, 15:05
23 қараша күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
22 Қараша 2021, 13:16
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 28 қазандағы №774 Қаулысы
22 Қараша 2021, 13:05
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 12 қарашадағы №809 Қаулысы
22 Қараша 2021, 11:31
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 9 қарашадағы №797 Қаулысы
22 Қараша 2021, 10:41
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 10 қарашадағы №804 Қаулысы
22 Қараша 2021, 10:10
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 17 қарашадағы №820 Қаулысы
21 Қараша 2021, 12:50
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №138
20 Қараша 2021, 11:37
Қазақстанда үшінші апта қатарынан әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдері бағасының нөлдік өсімі тіркелді
19 Қараша 2021, 14:34
2021 жылы Қазақстанның ЕАЭО-ға төрағалық етудегі басымдықтарын іске асыру бойынша тиімді жұмыс жүргізілді — А. Мамин
18 Қараша 2021, 16:41
Қызылорда өңірінің экономикасына 4 трлн теңгеден астам инвестиция тартылды
17 Қараша 2021, 16:56
А. Мамин құқық бұзушылықтардың алдын алу жөніндегі ВАК отырысын өткізді
17 Қараша 2021, 15:35
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 12 қарашадағы №811 Қаулысы
17 Қараша 2021, 12:52
ХВҚ миссиясы Қазақстан экономикасының пандемияға дейінгі өндіріс деңгейіне шыққанын айқындады
Депутаттық сауал
© 2019 - 2021 Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Баспасөз Қызметі.
SoftDeCo компаниясының жобасы.